جدید No picture مشاهده عکس بزرگتر

بررسی و تحلیل معیارها و عوامل سره نویسی در زبان فارسی از مشروطه تا سال 1385 ه.ش

پایان­ نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی

ایمیل برای مکاتبه با نگارنده : fatemeh.ranjbaran9@gmail.com

جدید

19,900 تومان

توضیحات

چکیده

            سره گرایی به نوعی جنبش زبانی از سوی برخی نویسندگان و ادیبانِ شیفته ی زبان و فرهنگ بومی اطلاق می شود. این عده سعی دارند با بیرون راندن عناصر بیگانه از زبان بومی خود، ماهیت آن را پیراسته کنند.
            پیشینه ی سره گرایی در کشور ایران به قرن پنجم هجری (مصادف با ورود واژگان عربی در سطحی گسترده به کشور) بازمی گردد و از آن پس در سده های بعدی همواره کسانی به آن روی آورده اند. از قرن سیزدهم به بعد سره گرایی همزمان با تحولات اجتماعی جدید به اوج خود می  رسد. در این عصر، برخی از نويسندگان با تاكيد برپشتوانه ی كهن و غني زبان فارسي و به منظور زنده كردن شكوه و عظمت گذشته ی ايران به این سبک متمایل شدند و اقدامات دامنه داري را در این زمینه انجام دادند. این نگرش فرهنگی و سیاسی پس از انقلاب مشروطه در عصر پهلوی اول به اوج خود رسید. مهم ترین عامل اوج گیری، تاکید بر شکوه و عظمت ایران باستان، وطن خواهی و علاقه بعضاً افراطی نسبت به زبان فارسی بود که به سره نویسی منجر شد.
          با وجود مطالعات سودمندی که در باب سره نویسی انجام گرفته، هنوز برخی جوانب آن از جمله بررسی عوامل این گرایش زبانی، به درستی بررسی و تحلیل نشده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی سره گرایی را در محدوده ی زمانی مشروطه تا سال 1385 بررسی می کند و به معرفی نویسندگان نامی و فعال در این عرصه و بررسی و تحلیل برخی از مهم ترین آثار در این زمینه با ذکر نمونه هایی از آن ها می پردازد و درصدد پاسخ گویی به این پرسش ها است که اندیشه ی سره نویسی در قرن سیزدهم هجری از کجا نشأت گرفته است و چه انگیزه ها و عواملی سره نویسان را بدین امر کشانده است و هر یک از این عوامل تا چه اندازه در اوج گیری این نهضت نقش داشته است و نهایتاً چه نسبتی با میزان توفیق سره نویسانِ دوران مورد مطالعه دارد.
با توجه به بررسی های صورت گرفته، می توان علل و عوامل تشدید سره نویسی که همواره واکنشی در برابر عربی گرایی بوده است در گرو انگیزه های مشترک سره نویسان از جمله ملی گرایی و حفظ زبان فارسی دانست.
کلیدواژه: زبان فارسی، سره نویسی، ادبیات معاصر، نثر فارسی



فهرست مطالب

فصل اول: کلیات، تعاریف و مفاهیم1

1-1-بخش اول: کلیات و طرح تحقیق2

1-1-1-طرح مسأله2

1-1-2-سؤالات تحقیق6

1-1-3- فرضیات تحقیق6

1-1-4- ضرورت تحقیق8

1-1-5-مواد و روش انجام تحقیق8

1-1-6- پیشینه تحقیق11

1-2-بخش دوم: تعاریف و مفاهیم13

1-2-1-زبان13

1-2-2-زبان معیار15

1-2-3-گونه­های زبان معیار17

1-2-4-معیارسازی زبان18

1-2-5-معیارسازی در زبان فارسی19

1-2-6-ویژگی­های زبان فارسی معیار22

1-2-7-برنامه­ریزی زبان23

1-2-8-نقش برنامه­ریزی زبان در معیارسازی آن26

1-2-9-برنامه­ریزی زبان در ایران26

1-2-10-واژه­گزینی و واژه­سازی28

1-2-10-1-معادل­گزینی29

1-2-10-2- واژه­سازی30

1-2-10-3-نوواژه33

1-2-11-عوامل مؤثر بر واژگان زبانی34

1-2-11-1-قرض­گیری در زبان 35

1-2-11-1-1-قرض­گیری زبانی در زبان فارسی37

1-2-11-1-1-1-راه­ها و عوامل نفوذ واژگان قرضی به کشور40

1-2-11-2-تأثیر ترجمه بر زبان40

1-2-11-2-1-گرته­برداری42

1-2-12-نقش برنامه­ریزی زبان در این حیطه44

 

فصل دوم: تاریخچه­ی سره­نویسی در ایران45

مقدمه46

2-0-1-واژه­سازی در ایران46

2-0-2- گرایش­های زبانی مؤثر در واژه­سازی زبان فارسی52

2-0-3- پیشینه سره­گرایی در زبان فارسی59

2-0-3-1-دوره­ی اول: سده­های چهارم و پنجم هجری قمری59

2-0-3-1-1- نخستین لغت­سازان و سره­نویسان59

2-0-3-2-دوره­ی دوم: سده­ی سیزدهم و نیمه­ی نخست سده­ی چهاردهم65

2-1-بخش اول: مهم­ترین سره­نویسان سده­ی سیزدهم65

2-1-1- فرهاد میرزا67

2-1-2-یغما جندقی69

2-1-3- جلال الدین میرزا72

2-1-4- میرزا رضا افشار بکشلو قزوینی (غزوینی)77

2-1-5- میرزا ابوالفضل گلپایگانی80

2-1-6- حسنعلی آقا81

2-1-7- ابوالقاسم آزاد مراغی82

2-1-8-ادیب­الممالک فراهانی82

2-1-9-دیگر سره­نویسان84

2-1-10- سره­نویسان هند84

2-2- بخش دوم: بررسی و تحلیل سره­نویسی در سده­ی سیزدهم87

2-2-1-منابع مورد استفاده سره­نویسان87

2-2-1-1- واژگان دساتیری و دیگر آثار آذرکیوان87

2-2-2- مخالفان سره­نویسی در این دوره88

2-3- بخش سوم: مهمترین عوامل سره­گرایی در سده­ی سیزدهم91

2-3-1-عربی­گرایی افراطی نویسندگان و میل به ساده­نویسی91

2-3-2- باستان­گرایی 92

2-3-3- ملی­گرایی و ناسیونالیسم93

2-3-4- تفنن و تعمد 94

2-3-5-فرقه­ی لغت­ساز آذرکیوان 95

2-3-5-1- دساتیر 96

2-3-5-2-واژگان دساتیری و ساختار آنها98

2-3-5-3- تأثیر و نفوذ واژگان دساتیری در آثار نویسندگان این دوران99

2-3-5-4- نقش فرهنگ­نویسان و نویسندگان قاجار در انتقال واژگان دساتیری و تأثیر آن بر عصر ناصری و مشروطه101

2-3-6-خلاصه102

 

فصل سوم: مشروطه و پس از آن و زبان فارسی104

3-1- بخش اول: اوضاع سیاسی و اجتماعی عصر مشروطه به بعد105

3-1-1-چگونگی پیدایش مشروطه در ایران105

3-1-1-1-الف)عوامل داخلی مؤثر در وقوع انقلاب مشروطه106

3-1-1-2-ب)عوامل خارجی مؤثر در وقوع انقلاب مشروطه108

3-2- بخش دوم: بررسی کلی نثر فارسی عصر مشروطه به بعد111

3-2-1- خلاصه117

 

فصل چهارم: توصیف و تحلیل سره­نویسی در دوره پهلوی119

مقدمه120

4-1-بخش اول: مهم­ترین سره­نویسان در دوره­ی پهلوی121

4-1-1-ارباب کیخسرو شاهرخ122

4-1-2-کسروی122

4-1-3-ذبیح بهروز127

4-1-4-محمد مقدم130

4-1-5-ابوالقاسم پرتو131

4-1-6-سره نویسان دیگر132

4-1-7-چاپ نشریه­هایی به زبان سره134

4-2-بخش دوم: تحلیل سره­نویسی در دوره­ی پهلوی135

4-2-1-منابع مورد استفاده سره نویسان135

4-2-1-1-استفاده از آثار پهلوی و کاربرد واژگان دساتیر135

4-2-2-دلایل سره­نویسان136

4-2-3-مخالفان سره­نویسی137

4-2-4-پاسخ سره­گرایان به منتقدان143

4-2-5-آسیب­شناسی سره­نویسان این دوره144

4-3-بخش سوم: علل و عوامل سره­گرایی در دوره­ پهلوی146

4-3-1-ملى­گرايی147

4-3-1-1-ناسیونالیسم ایرانی و نقش دولت در تشدید آن148

4-3-2- باستان­گرایی و روي آوردن به افتخارات گذشته150

4-3-3-عرب­ستیزی افراطی151

4-3-4-علاقه ی افراطی به زبان فارسی و ملی152

4-3-5-پیامد تجدد فرهنگی و افراط در سره­گرایی و واژه­سازی در عصر پهلوی اول154

4-3-5-1-تشکیل نهادهای رسمی در امر واژه­سازی و معادلیابی154

24-3-5-2-مراکز لغت سازی پیش از تشکیل فرهنگستان154

4-3-5-2-1-الف) انجمن لغت­سازی ارتش. 154

4-3-5-2-2-ب) انجمن لغت­سازی دانشسرای عالی155

4-3-5-2-3-ج) فرهنگستان طبی156

4-3-6-فرهنگستان­های سه گانه156

4-3-6-1-مقدمات تشکیل اولین فرهنگستان رسمی در ایران156

4-3-6-2-فرهنگستان ایران یا فرهنگستان نخست157

4-3-6-2-1-دست­اندرکاران فرهنگستان ایران159

4-3-6-2-2-مخالفان فرهنگستان ایران160

4-3-6-3-فرهنگستان زبان ایران یا فرهنگستان دوم161

4-3-6-4- فرهنگستان زبان و ادب فارسی یا فرهنگستان سوم163

4-3-6-5-گرایش­های سره در فرهنگستان­های سه­گانه163

4-3-6-6-نتیجه­ی واژه­سازی فرهنگستان­­های سه­گانه164

4-3-6-7- سره گرایی در الفبا و خط166

4-3-6-7-1-پیشینه تغییر خط167

4-3-6-7-2-مخالفان این حرکت172

4-3-8-خلاصه174

 

فصل پنجم: توصیف و تحلیل سره­گرایی پس از انقلاب اسلامی، نتیجه­گیری نهایی177

مقدمه178

5-1- بخش اول: مهم­ترین سره­نویسان پس از انقلاب اسلامی179

5-1-1- حسین وحیدی179

5-1-2- فریدون جنیدی181

5-1-3- میر جلال الدین کزازی182

5-1-4- احمد آجودانی184

5-1-5- ابوالقاسم امامی185

5-1-6- دیگر سره­نویسان187

5-2- بخش دوم: بررسی و تحلیل سره­نویسی پس از انقلاب اسلامی190

5-2-1- منابع مورد استفاده سره­نویسان190

5-2-2- مخالفان سره­نویسی190

5-2-3- دلایل سره­گرایان195

5-3-بخش سوم: مهمترین عوامل سره­گرایی در پس از انقلاب اسلامی197

5-3-1-خلاصه فصل198

5-4-بخش چهارم: نتیجه­گیری نهایی200

پیشنهاد ها214

منابع و مآخذ215

چکیده انگلیسی

نقد و بررسی کاربران

هیچ نقدی هم اکنون وجود ندارد

سبد خرید 0 محصول محصول‌ها (خالی)    

سبد خرید من

هیچ محصولی وجود ندارد

ارسال رایگان! ارسال
0 تومان مجموع

پرداخت مشاهده

خانه

محصولات جدید

خبرنامه